Pomiary wyrobów gotowych — kontrola jakości na maszynie współrzędnościowej CMM

Zaczynamy od rysunku: ustalamy, które cechy i z jaką tolerancją mają być sprawdzone. Detal trafia na stanowisko pomiarowe — maszynę współrzędnościową CMM Mitutoyo, skaner 3D lub stół z narzędziami ręcznymi — a wynik porównujemy z wymiarami nominalnymi. Zmierzone wartości, odchyłki i ocenę zgodności zapisujemy w raporcie PDF. Jeśli coś wychodzi poza tolerancję, informacja wraca do operatora obrabiarki, który koryguje program lub narzędzie, a kolejna sztuka jest mierzona ponownie.

Bo detal, który wygląda poprawnie, może nie mieścić się w tolerancji o kilka setnych milimetra — i nie pasować do zespołu, w którym ma pracować. Kontrola wymiarowa po obróbce wykrywa to przed wysyłką, zanim niezgodność stanie się reklamacją, przestojem montażu lub kosztem zwrotu partii. Dla odbiorcy raport pomiarowy jest też dowodem, że dostawca sprawdził wyrób konkretną metodą, a nie „na oko” — co ma znaczenie przy audytach i w branżach wymagających dokumentacji do partii.

Trzy uzupełniające się metody. Pomiar stykowy na maszynie współrzędnościowej CMM Mitutoyo — do wymiarów tolerowanych, położenia otworów oraz płaskości, równoległości, prostopadłości, współosiowości i bicia. Pomiar optyczny skanerem 3D Scanology Simscan 42 o dokładności 0,02 mm + 0,015 mm/m — do kontroli kształtu i mapy odchyłek względem modelu CAD. Narzędzia ręczne przy obrabiarkach — suwmiarki, mikrometry, wysokościomierz i sprawdziany — do bieżącej kontroli w trakcie serii. Metodę dobieramy do tolerancji na rysunku.

Maszyna współrzędnościowa (CMM) to urządzenie pomiarowe, które sondą dotyka powierzchni detalu w wielu punktach i zapisuje ich współrzędne w trzech osiach. Oprogramowanie łączy punkty w elementy geometryczne — płaszczyzny, walce, okręgi — i oblicza wymiary oraz odchyłki kształtu i położenia. Na CMM mierzymy średnice, głębokości, odległości, położenie otworów względem baz, płaskość, równoległość, prostopadłość, współosiowość i bicie. Wynik jest liczbowy i powtarzalny, dlatego to na nim opieramy raport.

Raport pomiarowy PDF zawiera identyfikację zlecenia (numer rysunku, partii, datę i metodę pomiaru) oraz tabelę cech: wymiar nominalny, tolerancję, zmierzoną wartość, odchyłkę i ocenę zgodności. Przy pomiarze skanerem 3D dołączamy mapę odchyłek względem modelu CAD. Taki dokument pełni rolę świadectwa kontroli jakości wyrobu — dołączasz go do dokumentacji partii, przekazujesz swojemu klientowi albo audytorowi. Zakres raportu (cechy, liczba sztuk) ustalamy przy wycenie.

Zakres kontroli w serii wynika z wymagań rysunku i uzgodnień z klientem. Stałymi etapami są pełny pomiar pierwszej sztuki przed uruchomieniem serii i kontrola końcowa przed wysyłką; w trakcie produkcji operator sprawdza wymiary narzędziami ręcznymi, a cechy tolerowane trafiają na CMM. Jeśli rysunek lub umowa wymaga pomiaru każdej sztuki albo protokołu do partii z określoną licznością próby — realizujemy to i ujmujemy w wycenie.

Tak. Pomiary na zlecenie detali powierzonych wykonujemy na tych samych stanowiskach, na których kontrolujemy własną produkcję — na maszynie współrzędnościowej CMM Mitutoyo, skanerem 3D lub narzędziami ręcznymi. Potrzebujemy rysunku PDF lub DXF z tolerancjami, ewentualnie modelu STEP, oraz informacji, które cechy są dla Ciebie krytyczne. Detale przyjmujemy w Janikowie k. Poznania; wynikiem jest raport pomiarowy PDF, a przy skanie 3D także mapa odchyłek.

Tak — zarówno pojedynczych detali, jak i partii. Typowe zlecenia to kontrola dostawy od innego wykonawcy przed montażem, pomiar pierwszej sztuki z nowego narzędzia lub formy, sprawdzenie reklamowanego detalu oraz protokół do partii wymagany przez odbiorcę. Pomiar stykowy wykonujemy w naszej hali; większe elementy i zespoły zamontowane na stałe mierzymy skanerem 3D z dojazdem. Zakres, liczność próby i termin ustalamy razem z wyceną.

Przede wszystkim przemysł metalowy i maszynowy, motoryzacja, energetyka, lotnictwo, elektronika i medycyna — branże, w których detale mają tolerowane wymiary, a odbiorca oczekuje dokumentacji do partii. Mierzymy również elementy dla budownictwa. Współpracujemy z firmami produkcyjnymi, działami jakości i konstrukcyjnymi oraz z mniejszymi warsztatami, które nie mają własnej maszyny współrzędnościowej, a potrzebują raportu pomiarowego dla swojego klienta.

Tak. Prześlij model w formacie STEP razem z rysunkiem — detal zeskanujemy skanerem 3D Scanology Simscan 42, nałożymy skan na Twój model i wygenerujemy mapę odchyłek: kolorową wizualizację, na której widać, gdzie i o ile powierzchnia odbiega od nominału. Mapę dołączamy do raportu pomiarowego PDF razem z wartościami w wybranych punktach i przekrojach. Skanujemy elementy od 5 × 5 × 5 mm, matowe i błyszczące.

Każde zlecenie wyceniamy indywidualnie, bo koszt zależy od zakresu pracy: liczby sprawdzanych cech i ich tolerancji, liczby sztuk, metody (CMM, skaner 3D, narzędzia ręczne), tego, czy potrzebna jest mapa odchyłek lub protokół do każdej sztuki, oraz czy pomiar odbywa się u nas, czy z dojazdem. Prześlij rysunek z tolerancjami i liczbę sztuk przez formularz wyceny — odpowiemy z wyceną i terminem. Dla detali produkowanych u nas pomiar pierwszej sztuki i kontrola końcowa są stałym etapem zlecenia.

Najważniejszy jest rysunek z tolerancjami — w PDF lub DXF — oraz, jeśli istnieje, model STEP; bez nich nie ma do czego odnieść wyniku. Zaznacz cechy krytyczne i podaj liczbę sztuk. Detal powinien być czysty, bez chłodziwa, wiórów i zadziorów; przy skanowaniu 3D powierzchnie błyszczące matujemy usuwalnym proszkiem. Jeśli partia ma numer lub oznaczenie, podaj je — trafi do raportu.