Cięcie laserem to termiczna metoda cięcia, w której skupiona wiązka światła topi lub odparowuje metal, a strumień gazu wydmuchuje go ze szczeliny. Daje wąską szczelinę, małą strefę wpływu ciepła i krawędź, która w większości zastosowań nie wymaga poprawek. W ADJATECH tniemy laserem Fiber stal czarną i aluminium do 25 mm, stal nierdzewną do 20 mm i mosiądz do 5 mm, na stołach 1500 × 3000 mm i 1000 × 2000 mm. Poniżej wyjaśniamy, jak działa proces, od czego zależy jakość i jak przygotować zlecenie.
Jak działa cięcie laserem
Źródło lasera wytwarza wiązkę, którą układ optyczny skupia w plamce o średnicy ułamka milimetra. Gęstość energii w ognisku jest tak duża, że metal w ułamku sekundy przechodzi w stan ciekły lub gazowy. Głowica tnąca porusza się po konturze z programu CNC, a gaz podawany przez dyszę współosiowo z wiązką usuwa materiał ze szczeliny i chroni optykę. W zależności od gazu i materiału wyróżnia się trzy mechanizmy:
- Cięcie tlenowe (ze spalaniem) — tlen reaguje z rozgrzaną stalą węglową, a ciepło reakcji wspomaga proces. Pozwala ciąć grube blachy stalowe; na krawędzi zostaje cienka warstwa tlenków.
- Cięcie ze stapianiem — gaz obojętny, najczęściej azot, wydmuchuje stopiony metal bez utleniania. Daje jasną, czystą krawędź na stali nierdzewnej, aluminium i mosiądzu.
- Cięcie sublimacyjne — materiał odparowuje niemal bez fazy ciekłej; stosowane głównie przy cienkich materiałach i niemetalach.
Laser Fiber czy CO2 — która technologia do metalu
Różnica wynika z długości fali. Laser światłowodowy (Fiber) emituje światło o długości około 1 µm, które metale pochłaniają znacznie lepiej niż promieniowanie lasera CO2 (około 10,6 µm). Dlatego Fiber szybciej tnie cienkie i średnie blachy, zużywa mniej energii i radzi sobie z metalami odbijającymi światło — aluminium, mosiądzem i miedzią. Laser CO2 pozostaje dobrym wyborem do materiałów niemetalicznych: drewna, sklejki i tworzyw.
| Cecha | Laser Fiber | Laser CO2 |
|---|---|---|
| Długość fali | ok. 1 µm | ok. 10,6 µm |
| Najlepsze zastosowanie | blachy metalowe, także aluminium, mosiądz i miedź | drewno, sklejka, tworzywa |
| Zużycie energii | niższe | wyższe |
| Prowadzenie wiązki | światłowód | układ luster |
| Metale odbijające światło | cięcie stabilne | trudne |
Dlatego do blach wybraliśmy laser Fiber.
Gaz tnący: tlen czy azot
| Gaz | Typowe materiały | Krawędź | Kiedy wybrać |
|---|---|---|---|
| Tlen | stal czarna (S235, S355), zwłaszcza grubsza | ciemna, z cienką warstwą tlenków | konstrukcje spawane, detale do dalszej obróbki, grube blachy |
| Azot | stal nierdzewna, aluminium, mosiądz; stal czarna, gdy krawędź ma być czysta | jasna, bez tlenków | detale widoczne, pod malowanie proszkowe, do spawania bez przygotowania |
Warstwa tlenków po cięciu tlenem może osłabiać przyczepność farby proszkowej — jeśli detal ze stali czarnej będzie malowany, zaznacz to w zapytaniu.
Materiały i grubości
Maksymalna grubość zależy od mocy źródła, gatunku i stanu powierzchni blachy. Dla naszego lasera Fiber zakresy wyglądają tak:
| Materiał | Gatunki od ręki | Grubość |
|---|---|---|
| Stal czarna (konstrukcyjna) | S235, S355 | 0,5–25 mm |
| Stal nierdzewna | 304 | 0,5–20 mm |
| Aluminium | EN AW-1050A, EN AW-5754 | 0,5–25 mm |
| Mosiądz | CuZn37 (CW508L) | 0,5–5 mm |
Na zamówienie tniemy m.in. stal kwasoodporną, ocynkowaną, Hardox, Duplex, stal narzędziową i sprężynową oraz blachy perforowane — pełna tabela materiałów z zakresami grubości jest na stronie cięcia laserem. O poszczególnych materiałach piszemy osobno: stal węglowa, stal nierdzewna i kwasoodporna, aluminium.
Parametry, które decydują o jakości cięcia
- Moc i prędkość — muszą być zrównoważone. Za szybko: niedocięcie i żużel na dolnej krawędzi. Za wolno: szersza szczelina, przypalenia, większa strefa wpływu ciepła.
- Położenie ogniska — decyduje o szerokości i prostopadłości szczeliny; inaczej ustawia się je przy cięciu tlenem, inaczej azotem.
- Ciśnienie i czystość gazu — wpływają na wydmuch materiału i kolor krawędzi.
- Dysza i odległość od blachy — stabilny strumień gazu to równa krawędź bez zadziorów.
- Stan materiału — rdza, zgorzelina czy niejednorodna grubość zmieniają warunki cięcia, dlatego materiał powierzony sprawdzamy przed startem.
- Kolejność konturów — najpierw otwory i kontury wewnętrzne, na końcu zewnętrzny; przy cienkich detalach ogranicza to odkształcenia.
Typowe wady krawędzi i ich przyczyny opisaliśmy w artykule o jakości cięcia laserem.
Dokładność i tolerancje
Szczelina cięcia laserem ma zwykle szerokość dziesiątych części milimetra, a program CNC ją kompensuje, prowadząc wiązkę obok linii konturu. Dzięki temu wymiar detalu odpowiada rysunkowi, a seria jest powtarzalna. Jakość powierzchni cięcia termicznego — prostopadłość i chropowatość — opisuje norma PN-EN ISO 9013, a tolerancje wymiarów bez indywidualnych odchyłek określa się najczęściej według ISO 2768. Jeśli wymiar jest krytyczny, na przykład otwór pasowany, wpisz tolerancję na rysunku — potwierdzimy, czy uzyskamy ją samym cięciem, czy potrzebna jest obróbka mechaniczna. Więcej w artykule o normach jakości cięcia.
Cięcie 2D i 3D — blachy, rury i profile
Lasery płaskie (2D) tną arkusze blach i płyt — w tej technologii tniemy blachy w ADJATECH. Do rur i profili stosuje się osobne lasery rurowe albo głowice 3D. W ADJATECH profile, rury i pręty docinamy na wymiar na przecinarkach taśmowych CNC — prosto i pod kątem od −45° do +60°, pręty do fi 250 mm — a dalsze kształty wykonujemy w obróbce mechanicznej CNC.
Cięcie laserem na tle innych metod
Laser wygrywa precyzją i jakością krawędzi przy blachach cienkich i średnich. Przy bardzo grubych blachach stalowych konkurencją są plazma i cięcie gazowe, a tam, gdzie materiał nie może się nagrzać — cięcie wodą. Porównanie z tabelą znajdziesz w artykule o metodach cięcia blach.
Gdzie stosuje się cięcie laserem
- Przemysł maszynowy — korpusy, płyty montażowe, wsporniki, osłony i części zamienne.
- Budownictwo i architektura — elementy konstrukcji, elewacji, balustrad i ogrodzeń.
- Motoryzacja — wsporniki, osłony, detale nadwozi i wnętrz.
- Reklama i design — logotypy, litery 3D, panele ażurowe i wzory dekoracyjne.
Wypałka zwykle trafia dalej: do gięcia, frezowania, szlifowania, znakowania lub na powłoki — w ADJATECH wszystkie te operacje zlecisz jednemu wykonawcy: obróbkę wykonujemy w naszym zakładzie, a powłoki w ramach tego samego zlecenia.
Jak przygotować zlecenie
- Plik DXF, DWG lub SVG w skali 1:1, z zamkniętymi konturami — albo szkic z wymiarami.
- Gatunek i grubość blachy oraz liczba sztuk.
- Informacja o dalszej obróbce: gięcie, spawanie, malowanie, powłoka.
- Wymagania szczególne: tolerancje, strona widoczna, krawędź bez tlenków.
Wycena zawiera cenę za sztukę i za komplet, a termin ustalamy indywidualnie. Co wpływa na koszt, wyjaśniamy w artykule ile kosztuje cięcie laserem, a jak projektować detal — w poradniku o wypałkach laserowych. Zlecenia realizujemy w całej Polsce — zobacz obszar działania i dostawę.
Najczęstsze pytania o cięcie laserem
Jaką maksymalną grubość blachy można ciąć laserem?
To zależy od mocy lasera i materiału. U nas: stal czarna i aluminium do 25 mm, stal nierdzewna do 20 mm, mosiądz do 5 mm. Zakresy dla gatunków specjalnych podaje tabela na stronie usługi.
Czy krawędź po cięciu laserem trzeba obrabiać?
Zwykle nie — nadaje się do montażu, spawania i malowania. Wyjątki to stal czarna cięta tlenem przeznaczona do malowania proszkowego (tlenki warto usunąć) oraz wysokie wymagania estetyczne, przy których krawędź się szlifuje.
Czy laser tnie miedź i mosiądz?
Tak, laser Fiber tnie metale odbijające światło. Mosiądz tniemy do 5 mm, a cięcie miedzi wyceniamy indywidualnie.
Czy wykonacie pojedynczy prototyp?
Tak. Prototyp i seria przechodzą przez tę samą maszynę, więc po akceptacji prototypu seria ma te same wymiary.
